Moedige strijd tegen vrouwenbesnijdenis in Senegalese film

april 2005 -

In Moolaadé van de Senegalese filmmaker Ousmane Sembene komt de hoofdpersoon Collé als enige van het dorp in opstand tegen de eeuwenoude traditie van vrouwenbesnijdenis. Eerder weigerde ze haar dochter te laten besnijden, nu beschermt ze vier meisjes uit het dorp door hen in huis te nemen. Daar roept ze de Moolaadé uit, een oude bezwering waardoor niemand de meisjes iets aan kan doen zolang ze zich op haar grondgebied bevinden. Zo bestrijdt Collé de ene traditie met de andere, terwijl zij feitelijk de strijd om vooruitgang voert.

photo

Scène uit Molaade

Die vooruitgang sijpelt het dorp binnen via de radio, waar vooral de vrouwen naar luisteren. Zo horen ze een imam vertellen dat besnijdenis niet door de islam wordt voorgeschreven. De vrouwen hechten zeer aan hun radio's, maar de dorpsoudsten besluiten ze allemaal te verbranden. Ook de zoon van de dorpschef, op bezoek uit Frankrijk, brengt het moderne leven met zich mee. Hij heeft geld, een kostuum en schenkt zijn familie een televisie. Wanneer zijn vader hem wil afranselen omdat hij overweegt de vrijgevochten dochter van Collé te huwen, breekt bij de eerste klap zijn stok, die al zolang dienst heeft gedaan.

Sembene maakt gretig gebruik van couleur locale, maar heeft daarbij alle chaos, armoede en vuil weggepoetst. Stralend zonlicht licht de kleuren van mooie gewaden en van de natuur op. De lemen huizen en zandwegen in het dorp zijn opvallend schoon en netjes. Het verhaal ontrolt zich vrij rustig, terwijl het thema ook met veel drama en gruwelijkheden verfilmd had kunnen worden. Sembene heeft kennelijk met Moolaadé geen film willen maken die de verschrikkingen van vrouwenbesnijdenis toont. De 81-jarige regisseur legt de nadruk op de moed en de kracht van de vrouwen die zich tegen deze praktijk verzetten en laat hen een haast feestelijke triomf behalen. Dat stemt tot optimisme. Aan het eind van de film, die op het festival van Cannes in de prijzen viel, staat de antenne van de nieuwe televisie op het dak. De vooruitgang heeft definitief postgevat.