Hedendaagse kunst en design uit Marokko

maart 2005 -

Aanleiding voor de tentoonstelling Marokko: kunst & design 2005, in het Wereldmuseum Rotterdam, is de viering van de 400-jarige betrekkingen tussen Nederland en Marokko. Tien jaar geleden kon het Wereldmuseum een vergelijkbare tentoonstelling wegens geldgebrek niet realiseren. De contacten die toen met kunstenaars, curatoren en culturele organisaties in Marokko werden gelegd, hebben de basis gevormd voor de huidige, eigenzinnige presentatie.

photo

Tentoonstellingen van hedendaagse kunst uit niet-westerse landen worden vaak ongemeen kritisch bejegend. De makers moeten zich bij voorbaat verdedigen. Koesteren zij oriëntalistische vooroordelen? Zetten zij niet-westerse kunst apart als statisch, magisch en folkloristisch? Of wordt van de weeromstuit een naïef beeld van wereldkunst gekoesterd, dat culturele verschillen verdoezelt? Hoe terecht deze vragen ook zijn, ze houden de kennismaking met kunst uit niet-westerse landen maar al te vaak in een ijzeren greep.

Gelukkig hebben de makers van Marokko: kunst & design 2005 zich niet uit het veld laten slaan door het stroeve debat over oriëntalisme en wereldkunst. Zonder dit debat uit de weg te gaan - het wordt in Rotterdam wel degelijk gevoerd met educatieve programma’s, gedegen publicaties en een symposium - trekt het Wereldmuseum een eigen lijn: een indruk geven van wat nu wordt gemaakt door kunstenaars die in Marokko wonen en werken, en daar ook een gevestigde reputatie hebben.

De 21 beeldend kunstenaars en vormgevers - jongeren en ouderen, mannen en vrouwen - geven met schilderijen, foto’s, video’s, installaties, sieraden en een mode-collectie een divers beeld van het hedendaagse kunstklimaat in Marokko. Het overwinnen van schroom is het onderwerp van een mooi videowerk van Myriam Mihindou (1964), afkomstig uit Gabon en nu werkend in Rabat. Grauwe, Armando-achtige schilderijen van Fouad Bellamine (1950) getuigen van brandende oliebronnen in Irak en van recente terroristische aanslagen in Casablanca. Schijnbaar luchtiger is het werk van Mounir Fatmi (1970) uit Tanger, internationaal allang geen onbekende meer. Zijn video’s en foto’s waarin hij het publiek een rol laat spelen, ogen speels. Maar schijn bedriegt: ‘My father has lost all hist teeth. I can bite him now’, luidt zijn motto.