Goethe-Institut en GTZ onderzoeken raakvlakken cultuur en ontwikkeling

december 2006 -

"Investeren in cultuur is de duurzaamste vorm van ontwikkelings-samenwerking", volgens een van de deelnemers aan de conferentie Culture and development, putting theory into practice in november 2006 in Berlijn. De conferentie was georganiseerd door het Goethe-Institut en de Duitse organisatie voor ontwikkelingssamenwerking GTZ en vormde het sluitstuk van een project waarin de raakvlakken tussen cultuur en ontwikkeling werden onderzocht.

Het onderwerp cultuur speelde tot nu toe geen expliciete rol in het Duitse ontwikkelingsbeleid, maar er is wel een sterk groeiend besef van het belang ervan. De belangrijkste doelstelling van het project was dan ook om te formuleren hoe cultuur op een praktische manier een rol kan spelen bij ontwikkelingsprocessen.

Het project had een verkennend karakter waarbij het begrip cultuur breed werd opgevat. Het afgelopen jaar vonden wereldwijd in vijf landen rondetafeldiscussies plaats met locale deskundigen, waarbij het ging om de rol van cultuur bij sociale ongelijkheid, corruptie, misdaad en geweld en migratie. Tijdens de conferentie in Berlijn werden de resultaten van deze bijeenkomsten besproken. Belangrijke en tegelijk voor de hand liggende conclusie was dat de locale cultuur in alle gevallen een belangrijke maar vaak niet voldoende begrepen rol speelde. Een voorbeeld: traditionele patroon-cliëntrelaties leiden in een moderniserende samenleving vaak tot corruptie. Inzichten in cultureel bepaalde oorzaken kunnen bijdragen aan een oplossing voor het probleem.

Een heel andere invalshoek werd verwoord door vertegenwoordigers uit onder andere de Scandinavische landen, Groot-Brittannië, Oostenrijk en Nederland. Veel van de praktische voorbeelden van deze deelnemers gingen over het actief ondersteunen van culturele projecten in het zuiden. Soms gaat het dan om de sociale rol van kunst en cultuur als stimulans voor ontwikkeling en vaak ook om het stimuleren van de kunstsector als doel op zich. Een levendige culturele sector blijkt namelijk een substantiële bijdrage te kunnen leveren aan de economische, politieke en maatschappelijke ontwikkeling van een samenleving.