Dicteewinnares Olga Orman: "Papiaments is de taal waardoor ik adem"

februari 2008 -

Sinds 2007 is het Papiaments een officiële taal op Aruba, Bonaire en Curaçao. Kinderboekenschrijfster, verhalenvertelster en voormalig onderwijzeres Olga Orman is verheugd. "Het is de taal waardoor ik adem. En voor cultuuruitingen zoals dichten en schrijven is het heel belangrijk dat je je in je moedertaal kunt uiten. Ik heb het Papiaments geleerd van mijn oma. We schreven brieven aan mijn moeder die op Curaçao in het sanatorium voor tuberculosepatiënten lag."

Olga Orman

"Op school kreeg ik les in het Nederlands van Nederlandse leerkrachten, die in die tijd geen moeite deden om zelf Papiaments te leren. Vanaf de kleuterschool zong ik dus liedjes in een taal die ik amper begreep. In oude geschriften werd het Papiaments als brabbeltaal afgeschilderd. Dat was heel beledigend en slecht voor je zelfbeeld."

Hoewel de taal nu officieel erkend is, levert de spelling nog veel problemen op. Het gemiddelde aantal fouten bij het Groot Dictee Papiaments tijdens Winternachten 2008 in Den Haag was twintigeneenhalf. Autodidact Olga Orman was met acht fouten een van de winnaars. Behalve het Papiaments zijn ook Nederlands en Engels officiële talen op de ABC-Eilanden. Om de situatie nog complexer te maken, bestaan er twee verschillende spellingswijzen van het Papiaments.

Op Aruba wordt er Papiamento gesproken en geschreven en op Curaçao en Bonaire Papiamentu. In het Papiamento wordt naar de herkomst gekeken - veelal het Spaans - zoals in het woord vijfhonderdvijfenveertig: cincoshenticuarenticinco. De spelling van het Papiamentu is juist fonologisch is (je schrijft wat je hoort): sinkushentikuarentisinku. Orman geeft de geschiedenis de schuld van deze verwarring. "Het is deels dankzij de koloniale erfenis aan misvattingen, discriminatie en politieke warboel dat we in deze onmogelijke situatie zijn beland."