Special Cultuur & Conflict

juli 2008 -

Cultuur, conflict en kunst. Drie brede en allesomvattende termen, waar dagelijks mee gestrooid wordt en die wisselende betekenissen inhouden. Maar wat is de relatie tussen deze drie concepten? Hoe verschillend zijn zij tegenover, tussen of zelfs binnen verschillende gemeenschappen? Dat is de focus van de special Cultuur & Conflict, een onderzoek dat vier organisaties en één individu in beeld brengt in Macedonië, Zuid-Afrika, Sri Lanka, Colombia, en Libanon. Dit om te onderzoeken hoe kunst daadwerkelijk kan helpen in tijden van oorlog, conflict en geweld.

De case studies werden geselecteerd op basis van vijf basiscriteria: het soort conflict, de populatie die het doelwit is, artistiek genre, specifieke strategieën die door dat genre mogelijk worden gemaakt, en de algehele duurzaamheid. De special richt zich primair op beeldende kunst maar omvat ook Roma-muziek, omdat deze een integraal onderdeel uitmaakt van hun culturele identiteit.

De vijf onderzoeken steunen op interviews met individuele deelnemers en organisatoren. Ook is er achtergrondonderzoek gedaan naar de vraag hoe en waarom bepaalde artistieke inspanningen betrokken kunnen worden in het oplossen en voorkomen van conflicten en bij vredesprocessen.

Zoals de directeur en oprichter van Art for Refugees (A.R.T) Sara Green eens onomwonden stelde, "Als mensen gedwongen worden hun eigen cultuur af te schaffen, krijg je individuen zonder hoop en gedwongen tot opportunisme en geweld, zonder morele grenzen en belemmeringen."

Kunst- en cultuurprojecten kunnen behulpzaam zijn bij het (her-)bevestigen van een gevoel van individuele en gemeenschappelijke trots. De case studies onderzoeken hoe kunst het individu in staat stelt zichzelf te uiten, voorbij woorden en voorbij geweld. Kunst kan communiceren zonder confrontatie, aan de kaak stellen zonder conflict en debatteren zonder oorlog.

Kunst is waardevol en, net als cultuur, heeft het enorme voordelen. Het zijn niet alleen kunstenaars en afzonderlijke gemeenschappen die daarvan kunnen profiteren. De case studies laten zien dat het ook meer begrip kan kweken voor hen die aan de kant staan.

Amanda Fortier stelde de special Cultuur & Conflict samen voor De Kracht van Cultuur.